Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS – những điều cần biết

Muốn trang bị những kỹ năng sống cần thiết cho học sinh THCS, trước tiên cần hiểu rõ về đặc điểm tâm sinh lý giai đoạn dậy thì của học sinh. 

Những điều cần biết khi giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS

Học sinh bước vào giai đoạn cấp 2 sẽ có nhiều thay đổi về mặt tâm sinh lý. Các em bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến bản thân như tự so sánh, đánh giá bản thân với người khác. Điểm nổi bật nhất của lứa tuổi này chính là dễ xúc động, cảm xúc dễ bị chi phối và bị lôi kéo, kích động, còn mang tính bồng bột. 

Đây là những ảnh hưởng về sự thay đổi của tâm sinh lý hoặc do hoạt động hệ thần kinh không cân bằng. Quá trình hưng phấn nhiều hơn ức chế nên đôi khi các em sẽ không kiềm chế được hành động của mình. 

Trong lứa tuổi này, hoạt động giao tiếp sẽ giúp các em rèn được kỹ năng sống cần thiết cho bản thân. Những đối tượng có ảnh hưởng trực tiếp là thầy cô, ba mẹ và bạn bè xung quanh. Qua các hoạt động giao tiếp hàng ngày, các em sẽ nhận thức được các vấn đề xung quanh. Từ đó từng bước tích lũy và phát triển các kỹ năng cần thiết như: Phân tích, đúc kết, so sánh,… Dựa trên những kết quả đó, các em sẽ từng bước điều chỉnh hành vi của bản thân cho đúng chuẩn mực. 

Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS cần những kỹ năng gì? 

Các nhà nghiên cứu, quản lý, giáo viên đã nghiên cứu, phân tích và đưa ra danh sách các kỹ năng sống cần thiết cho học sinh nên được đào tạo là: 

• Nhóm kỹ năng tự nhận thức bản thân
• Nhóm kỹ năng giao tiếp ứng xử
• Kỹ năng hợp tác và chia sẻ
• Nhóm kỹ năng phân biệt hành vi

Theo như kết quả nghiên cứu, học sinh THCS hiện nay bước đầu đã hình thành những quan niệm về kỹ năng sống. Và hầu hết các bạn đều nhận thức được kỹ năng sống là những hành vi mà con người sử dụng để “trả lời” cho những vấn đề xảy ra trong cuộc sống. 

Tuy nhiên, tất cả chỉ mới dừng lại ở việc nhận thức, đa số học sinh vẫn chưa được tiếp cận với những phương pháp rèn luyện thực tế tại trường học. Chính vì vậy, để rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh THCS, cần phải có sự nỗ lực từ gia đình, nhà trường và xã hội cũng như chính bản thân của các em. 

Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS cần những kỹ năng gì? 

The Dewey Schools chú trọng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS

Tại Việt Nam hiện nay, việc đưa kỹ năng sống vào chương trình giảng dạy đang được chú trọng, nhất là đối với bậc THCS. Đặc biệt tại trường quốc tế Dewey, học sinh được trang bị kỹ năng mềm một cách toàn diện và hiệu quả: 

Tự bảo vệ và biết chăm sóc bản thân

Đây là một trong những kỹ năng sống quan trọng đối với học sinh lứa tuổi THCS. Nó sẽ giúp các bạn trưởng thành và tự lập hơn. Đối với những kỹ năng này, học sinh có thể tự rèn luyện bằng cách tự lựa chọn trang phục phù hợp, sắp xếp đồ đạc ngăn nắp, gọn gàng. Đồng thời, trẻ sẽ được dạy các phương pháp tự vệ nếu gặp kẻ xấu và cách để ứng phó với những tình huống nguy hiểm. 

Quản lý cảm xúc

Nhận diện được sự nổi loạn ở lứa tuổi THCS, Dewey đã chú trọng vào quá trình đào tạo để các bạn học sinh hiểu rõ hơn về cảm xúc của chính mình và biết cách điều khiển, kiểm soát được nó. Từ đó tránh khỏi những suy nghĩ và hành động tiêu cực. 

Quản lý thời gian hiệu quả

Tại The Dewey Schools, học sinh sẽ được rèn luyện kỹ năng quản lý thời gian từ những hoạt động nhỏ nhất như: Đúng giờ, sắp xếp công việc theo thời gian biểu,… Từ đó sẽ giúp trẻ hoàn thành công việc theo đúng tiến độ và đạt hiệu quả cao. 

The Dewey Schools chú trọng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS 

Rèn luyện kỹ năng giao tiếp, ứng xử

Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS đóng vai trò rất quan trọng, trong đó phải kể đến kỹ năng giao tiếp và ứng xử. Vì vậy Dewey chú trọng rèn kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở bằng cách lồng ghép vào các hoạt động ngoại khóa cũng như trong chương trình học. Nhờ đó các em có thể tự tin và có ý thức hơn trong quá trình giao tiếp, ứng xử. Thông qua đó, các em sẽ xây dựng và duy trì được mối quan hệ tốt đẹp với mọi người xung quanh. 

Rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm

Khi nhắc đến các kỹ năng sống dành cho học sinh THCS không thể bỏ qua kỹ năng làm việc nhóm. Việc xây dựng tinh thần tập thể, cùng nhau hợp tác sẽ giúp các em kiềm chế được cái tôi cá nhân. Từ đó biết lắng nghe, thấu hiểu và chia sẻ với bạn bè nhiều hơn. Nâng cao khả năng hợp tác để đạt hiệu quả cao nhất. 

Kỹ năng giải quyết vấn đề

Giải quyết vấn đề là kỹ năng nên được chú trọng trong quá trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS. Bởi vì kỹ năng này sẽ giúp các bạn học sinh có khả năng phân tích, đưa ra giải pháp hiệu quả để giải quyết vấn đề. Ngoài ra kỹ năng này cũng sẽ giúp các bạn dễ đưa ra lựa chọn, lên kế hoạch và đo lường kết quả thực hiện. 

>>> Xem thêm: Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 có cần thiết hay không?

Các tiêu chí cần được chú trọng khi giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS

Quá trình rèn kỹ năng sống cho học sinh THCS ngày càng được chú trọng. Với thời gian hạn chế trên lớp học thì việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh vô cùng khó khăn. Chính vì vậy, quá trình rèn luyện kỹ năng sống cho các em chỉ thật sự đạt hiệu quả khi có sự phối hợp giữa gia đình – nhà trường – xã hội. Ngoài ra cần lưu ý một số nguyên tắc sau: 

• Tôn trọng hướng phát triển của mỗi cá nhân học sinh: THCS là giai đoạn bùng nổ về cảm xúc, chính vì vậy, thay vì áp đặt, hãy tôn trọng những hướng phát triển đặc thù của trẻ. Để trẻ được phát triển dựa trên xu hướng tính cách, tố chất sẵn có của các em. Từ đó giáo viên và cha mẹ mới định hướng những phương pháp cần tiến hành khi xây dựng chương trình rèn luyện cho các em.
• Tạo hứng thú, niềm vui trong học tập:  Học một cách gượng ép và bắt buộc hoàn toàn phản tác dụng khi giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS. Nên tạo cho các em sự hứng thú, tìm được niềm vui trong quá trình học. Đây cũng là một trong những yếu tố then chốt quyết định sự thành bại trong việc rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh THCS. Khi các em hứng thú với việc rèn luyện thì mới phát huy tối ưu khả năng của mình. Có thể tham khảo một số cách làm cho học sinh hứng thú như: thiết kế các trò chơi, các hoạt động chân tay và hoạt động nhóm. 
• Tạo môi trường thuận lợi để học sinh phát triển khả năng của mình: Hãy để học sinh thấy rằng, kỹ năng sống vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của các em. Nếu học sinh trở nên lúng túng hay sai phạm, đừng nên vội vàng trách phạt mà hãy phân tích cho các em hiểu và nhận biết được điều đúng sai. Môi trường học tập thân thiện, tích cực sẽ giúp các em dễ dàng phát triển bản thân. 

Hy vọng rằng thông qua bài viết này phụ huynh có thể hiểu được vai trò của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS. Đồng thời việc lựa chọn ngôi trường để con theo học cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển toàn diện của trẻ.